Luchtvissers

LuchtvissersVrijdag 8 november verschijnt Luchtvissers, de derde roman van Gerwin van de Werf. Eerder schreef hij al de goed ontvangen romans Gewapende man (2010) en Wild (2011).

In Luchtvissers besluit Joshua Lohman zijn oude leven achter zich te laten na een ernstig auto-ongeluk waarbij zijn ‘stiefzoon’ Noah overlijdt. Hij ontvlucht zijn verleden op het verlaten eiland Lundines, maar ontdekt dan al snel dat er nog meer mensen zijn achtergebleven. Hij blijft achter met vijf eilandbewoners die allemaal zo hun eigen redenen hebben om achter te blijven op het eiland. De cynische dominee Quast, van zijn geloof gevallen, alcoholist en heimelijk pedofiel. De bejaarde Markus en zijn demente vrouw Marthe. En de ogenschijnlijk dommige schaapsherder Jens samen met zijn jonge dochter Jo-Anne.

Het leven op het eiland blijkt weerbarstiger dan verwacht – meer hel dan paradijs – en om te overleven zullen de eilandbewoners samen moeten werken. Om aan voedsel te komen leert Markus Joshua luchtvissen (papegaaiduikers vangen) op de levensgevaarlijke kliffen van Lundines. Het is de plek van de dood, de plek waar Olle (de broer van Markus) op twaalfjarige leeftijd verongelukt is. Maar het is ook de plek van leven, de plek waar papegaaiduikers uit de lucht gevist worden om te overleven.

Het is dan ook op de kliffen van Lundines, op de rand van leven en dood, waar de roman op z’n sterkst is. Joshua dacht op het eiland de pijn en de dood te kunnen vergeten, het leven de rug toe te keren, maar wordt dan juist hier geconfronteerd met zijn verdriet, schuldgevoelens en angsten. Joshua ontdekt dat het nieuwe leven simpelweg een voortzetting is van het oude leven, maar ook dat hij de dood in de ogen moet kijken om te kunnen leven.

De zware thematiek van leven en dood is verpakt in een goed geschreven roman die ook lichtvoetig is. Verwacht niet alleen maar kommer en kwel. De scene waarin dominee Quast op zijn preekstoel voor een lege kerk God de laan uit stuurt is hilarisch in al zijn tragiek. De scenes waarin de demente Marthe haar man de huid vol scheldt terwijl hij haar verschoond zijn tegelijkertijd ontroerend als grappig. Luchtvissers leest als een knap geconstrueerde opera. Laat dat maar aan de componist Van de Werf over.

***

Kritische noot:

Het oneigenlijk gebruik van gevoelens en dingen als personages in het verhaal: “’Je bent er,’ zegt de hoofdpijn, ‘je bent er nog steeds.’” (p. 8). Nee hoor, hoofdpijn zegt helemaal niets. En bruggen ook niet, laat staan dat ze iets ontdekken: “…de brug schudt nog wat, ontdekt dan dat wij niet meer bewegen en komt tot rust.” (p. 95).